AYMARANAKATAKIX LLUMPAQA PHAXSIX PACHAMAMANKIWA
La Paz 18 de agosto de 2025 (Red aymara Cepra).- Aymara sarawirjamasti agosto llumpaqa phaxsix Pachamama uraqiru pay suma saña phaxsiwa, ukatawa kunaymana astanaka, waxt’anaka, luqtanaka kikiparaki wilanchanakax churata utjaraki ukatx mayt’asita sumana sarañapatakisa utjarakiwa.
Khaya maranakatpachawa aymara sarawinxa Pachamama uraqixa wali yäqata jikxatasiwayi ukatx jupan jarphipan utjiri uywanakasa ukhamaraki jaqinakasa yäqatarakiwa jikxatasipxana. Ukampisa agosto llumpaqa phaxsinx Pachamama uraqix lakap sit’ari ukhaman manq’a waxt’añataki sasinaw asta, waxt’a, luqta ukhamaraki wilanchanaka churapxana. Uksa tuqitxa jilata amaut’a Victor Machaca jilatax sarakiwa: “…asta ukxa mayni sapakis luqt’akispawa, waxt’a, luqta ukhamaraki wilanchaxa mayni amaut’ata phuqhatañapawa ukhamarakiwa waxt’ampi luqtampix dulci misanakani ukatsti wilanchaxa qarwa wilampi wilachsuñawa”.
Jichhurunakaxa uka amtanakaxa k’achañata chhaqhayatawa janiwa nayra maranakjama phuqhataxiti. Nayra maranakaxa phust’awinakampi, mä wawaki qamart’awinakampi kunawa uka Pachamama uraqiruxa pay suma satana. Aksa tuqitxa kullaka Gumercinda Mamani siwa: Nanakaxa wilamasi taypinxa ukhamaruwa Pachamamatxa amt’asisipkta”.
Ukatsti aka phaxsinx mä sarawixa utjarakiwa janiwa kuna jan walinakasa arsuñati kunatixa arjasnawa sasa. Uksatsti kullaka Wilma Rojas suyu Pacajes uksata ukatxa jilata Rufo Calle suyu Ingavi uksata sawayapxiwa chiqasa ukaxa nayra achachila awichanakatxa wali yäqatanwa kunatixa sullkirinakaruxa jupanakaxa walpunwa iwxt’apxana.
Aka sarawinakaxa janiki chhaqhaspati jan ukasti jakayatakispa ukhamaraki qillqta jan ukasti aru tuqikisa nayramaranakjama sullkirinakaru yatiyatakispa kunatixa jiwasankiwa sasawa jilata antropólogo tata kamayu Cancio Mamani jilaxa mayt’awayi.
